Home News आमा छोरा रं’गेहात समातिए पछि, सु’त्केरी श्रीम’ती छाडी, छोराले आफ्नी आमा भ’गाई...

आमा छोरा रं’गेहात समातिए पछि, सु’त्केरी श्रीम’ती छाडी, छोराले आफ्नी आमा भ’गाई हिडे, ओखलढुंगामा हेर्नुस

205
0

आमा छोरा रं’गेहात समातिए पछि, सु’त्केरी श्रीम’ती छाडी, छोराले आफ्नी आमा भ’गाई हिडे, ओखलढुंगामा हेर्नुस



याे समचार पनि पढ्नुहोस्
कुनै पनि देशको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने, आर्थिक विकासलाई प्राथमिकता दिने तथा शान्त कूटनीति अनुसरण गर्ने छवि भएका कारण चीन नेपालसहित विश्वमै कम विवादित थियो । तर चिनियाँ हितलाई सर्वोपरि राखी आक्रामक कूटनीति अनुसरण गर्ने राष्ट्रपति सीको ‘वुल्फ वारियर’ कूटनीतिका कारण अहिले विवादित हुँदै आएको छ । तीन वर्षअगाडि पार्टी एकीकरणदेखि नै नेकपाको आन्तरिक मामिलामा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएको बेइजिङले अहिले विशेष प्रतिनिधिमण्डल नै पठाएर पार्टी विभाजन नगर्न निर्देशनात्मक आदेश दिएपछि चीनको भूमिका स्वयं नेकपाभित्रै पनि विवादित भएको छ ।

ओली, दाहाल, माधवकुमार नेपाल र झलनाथ खनालजस्ता शीर्ष नेताहरूलाई भेटी पार्टी एकताका लागि दबाब मात्रै दिइएन, राष्ट्रपतिदेखि सभामुखसम्मलाई भेटेर संसद् पुनःस्थापनाको विकल्पबारे समेत छलफल गरेपछि बेइजिङको हस्तक्षेपकारी भूमिकाको पर्दाफास भएको छ । सम्भवतः संयोग मात्रै होला, लोकतान्त्रिक देशहरूले प्रतिनिधिसभा विघटन ‘आन्तरिक मामिला’ भएको टिप्पणी गरेका छन्, तर लोकतन्त्र र संसद्वादमा विश्वास नगर्ने चीनले संसद् पुनःस्थापनाको वकालत गरेको छ ।

संवैधानिक सर्वोच्चता भएको लोकतान्त्रिक देशमा सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन विषयमा राष्ट्रपति सीको सन्देश भन्दै प्रतिनिधिमण्डलले राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री र सभामुखसँग भेटवार्ता गरी सुझाव वा दबाब दिनु कति उपयुक्त छ ? यो नेपालको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप हो कि होइन ? यो बेइजिङको सद्भाव र सुझाव होइन, अवाञ्छित दबाब र हस्तक्षेप हो । यो आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप मात्रै होइन, संवैधानिक सर्वोच्चतालाई समेत गम्भीर चुनौती हो । बेइजिङको यस्तो हस्तक्षेपकारी प्रवृत्ति गैरकूटनीतिक, अवाञ्छित र अमर्यादित मात्रै होइन, आपत्तिजनकसमेत छ । बेइजिङले कूटनीतिक मर्यादा र प्रोटोकल अनुसरण गर्नुपर्छ कि पर्दैन ?

बेइजिङको प्रतिनिधिमण्डलले आफ्नो राजनीतिक उद्देश्यको पर्दाफास हुने त्रासले न सरकारले उपलब्ध गराएको सुरक्षा प्रणालीलाई विश्वास गर्‍यो न कूटनीतिक प्रोटोकल अनुसरण गर्‍यो । एकीकरण वा विभाजन नेकपाको आन्तरिक मामिला हो कि चीनको ? के नेकपा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको नेपाल शाखा हो ? के नेकपा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको आदेश तामेली गर्ने निकाय हो ? चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीसँग घनिष्ठ भाइचारा सम्बन्ध भएको नेकपाको विभाजन रोक्ने अन्तिम प्रयासका क्रममा यसपटक बेइजिङले कूटनीतिक लक्ष्मणरेखाको उपेक्षा गरेको स्वयं नेकपाकै नेताहरूले रहस्योद्घाटन गरेका छन् ।

यदि कांग्रेसको आन्तरिक मामिलाबारे भारतीय कंग्रेस वा अमेरिकाको डेमोक्र्याटिक पार्टीले सहजीकरण गरी सुझाव वा दबाब दिनु कति उपयुक्त होला ? यदि जनता समाजवादी पार्टीको एकीकरणबारे नीतीश कुमारको जनता दल युनाइटेड, राप्रपाको एकीकरणबारे भारतीय जनता पार्टी, विवेकशील साझाको एकीकरणबारे अरविन्द केजरिवालको आम आदमी पार्टीले भूमिका निर्वाह गरेका भए सरकार र नेकपाको प्रतिक्रिया कस्तो हुन्थ्यो होला ? यदि चिनियाँ राजदूतले जस्तै भारतीय, अमेरिकी वा बेलायती राजदूतले नेपालको आन्तरिक मामिलामा राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, सभामुख र दलका नेताहरूसँग शृंखलाबद्ध राजनीतिक बैठक गरेका भए नेकपाका कमरेडहरूले राष्ट्रघाती र दलालको संज्ञा दिँदै कति आलोचना गर्थे होला !

हिजो भारतले आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप तथा ‘माइक्रोम्यानेजमेन्ट’ गर्ने जुन गल्ती गरेको थियो, आज चीनले सोही शैली र गल्तीको पुनरावृत्ति गरेको छ । संविधान जारी भएपछि गरेको नाकाबन्दीका कारण भारत जति विवादित र अलोकप्रिय भएको थियो, अहिले चीन पनि त्यत्तिकै विवादित र अलोकप्रिय भएको छ । त्यसैले अहिलेको विवादित भूमिका र प्रवृत्तिका कारण सबैभन्दा बढी क्षति चीनलाई नै भएको छ । तर जतिसुकै प्रयास गरे पनि प्रतिनिधिमण्डलले अपेक्षाकृत परिणाम हासिल गर्न सकेन । ओली नयाँदिल्ली र प्रचण्ड–नेपाल समूह चीननिकट रहेको निष्कर्षसाथ प्रतिनिधिमण्डल बेइजिङ फर्केको छ । सम्भवतः प्रतिनिधिसभा विघटन तथा नेकपा विभाजित भएको परिवर्तित सन्दर्भलाई आत्मसात् गरेका कारणले होला, बेइजिङको प्रतिनिधिमण्डलले यसपटक अर्थपूर्ण रूपमा बीपी कोइरालाको नाम पटकपटक उल्लेख गर्दै कांग्रेससँग सम्बन्ध सुधार गर्न खोजेको देखियो ।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here