Home News एक्कासी अमेरिकी संसदमा ठुलो आ’क्रमण, नसोचेको घट’नापछि बाइडेन चि’न्तित, राजधानी वासिङ्टनमा क’र्फ्य...

एक्कासी अमेरिकी संसदमा ठुलो आ’क्रमण, नसोचेको घट’नापछि बाइडेन चि’न्तित, राजधानी वासिङ्टनमा क’र्फ्य लागु

210
0

एक्कासी अमेरिकी संसदमा ठुलो आ’क्रमण, नसोचेको घट’नापछि बाइडेन चि’न्तित, राजधानी वासिङ्टनमा क’र्फ्य लागु




याे समचार पनि पढ्नुहोस्

विदेशी मुद्रा सञ्चिति बढ्दा शोधनान्तरलगायत मुलुकका बाह्य सूचक बलिया हुने भएकाले विदेशी लगानी भित्र्याउन र आन्तरिक लगानी प्रोत्साहन गर्न सकिन्छ । तर कम हुँदा बाह्य क्षेत्र कमजोर हुन्छ । विदेशी लगानी पनि निरुत्साहित हुन्छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनासम्म मुलुकको विदेशी विनिमय सञ्चिति १२ अर्ब ६५ करोड अमेरिकी डलर पुगेको छ । गत असारको तुलनामा यो ८.६ प्रतिशतको वृद्धि हो ।

२०७७ असारमा यस्तो सञ्चिति ११ अर्ब ६५ करोड अमेरिकी डिलर थियो । नेपाली रुपैयाँमा गत कात्तिकसम्म कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १५ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । गत असारको तुलनामा रुपैयाँमा यस्तो सञ्चिति ७.४ प्रतिशत बढेको हो । २०७७ असारमा १४ खर्ब १ अर्ब रुपैयाँ थियो । हालको विदेशी मुद्रा विनिमय सञ्चिति तीन वर्षयताकै उच्च हो । यसअघि २०७४ असारमा यस्तो सञ्चिति १० अर्ब ७६ करोड अमेरिकी डलर थियो ।

गत आर्थिक वर्षको कात्तिकको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा आयात करिब साढे १० प्रतिशत घटेको छ । आयात घटेपछि त्यसबापत विदेशी मुद्रामा भुक्तानी गर्नुपर्ने रकम पनि घटेकाले विदेशी विनिमय सञ्चिति बढेको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले जानकारी दिए ।

‘कोभिडका कारण रेमिट्यान्स घट्ने प्रक्षेपणविपरीत बढेको छ भने सरकारी बाह्य ऋण परिचालन पनि बढेको छ,’ उनले भने, ‘यसले सरकारलाई पूर्वाधार निर्माणलगायत प्राथमिकताप्राप्त परियोजनामा लगानी उपयोग गर्न अवसर दिएको छ ।’ विदेशी मुद्रा सञ्चिति धेरै हुँदा मुलुकको बाह्य अवस्था बलियो रहेको देखिने भएकाले विदेशी लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न सकिने उनले बताए ।

हाल मुलुकमा रहेको उच्च परिमाणको विदेशी मुद्रा सञ्चितिलाई सरकारले भरपुर उपयोग गर्न सक्नुपर्ने राष्ट्र बैंकका पूर्व कार्यकारी निर्देशक नरबहादुर थापाको सुझाव छ । उनका अनुसार सरकारले खासगरी तीन तरिकाले विदेशी विनिमय सञ्चिति उपयोग गर्न सक्छ । पहिलो, सरकारले ठूलो परिमाणमा आन्तरिक ऋण संकलन गरेर विकास निर्माणमा लगाउन सक्छ ।

दोस्रो, ठूलो लगानी खासगरी पीपीपी मोडलका परियोजनामा लगानी बढाउन निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ । यसका लागि राज्य स्तरबाट विभिन्न सुविधा तथा अनुदानका कार्यक्रम ल्याउन सकिन्छ । तेस्रो, सरकारले त्यो रकम स्पेसल पर्पस भेहिकल (लक्षित) परियोजनामा प्रयोग गर्न सक्छ ।

हालको करिब साढे १२ अर्ब अमेरिकी डलरमध्ये दैनिक आयात हुने सामग्रीका लागि करिब ८ अर्ब डलर छुट्याएर बाँकी करिब साढे ४ अर्ब डलर लक्षित परियोजनामा सरकारले उपयोग गर्नुपर्ने थापाको सुझाव छ । विदेशी विनिमय सञ्चितिको वास्तविक अवस्था पत्ता लगाउन डलरमै घटबढ हेर्नुपर्छ । किनकि अमेरिकी डलरको विनिमय दरमा आएको घटबढअनुसार रुपैयाँमा पनि घटबढ हुन्छ । यसकारण वास्तविक विदेशी मुद्राको सञ्चिति बढ्न डलरमै बढ्नुपर्छ । पछिल्ला महिनामा डलरमै विदेशी मुद्रा सञ्चिति बढेको हो ।

कात्तिकसम्मको विदेशी विनिमय सञ्चितिले मुलुकका लागि १४ महिनालाई पुग्ने वस्तु तथा सेवा आयात गर्न पर्याप्त हुने राष्ट्र बैंकको दाबी छ । यो राष्ट्र बैंकको चालु आर्थिक वर्षको लक्ष्यभन्दा करिब पाँच महिना बढी हो । चालु आर्थिक वर्षमा कम्तीमा सात महिनालाई पुग्ने वस्तु तथा सेवा आयात गर्न पर्याप्त हुने विदेशी मुद्रा सञ्चित गर्ने लक्ष्य राष्ट्र बैंकले तय गरेको छ । गत कात्तिकसम्म रेमिट्यान्स करिब ११ प्रतिशत बढेको छ । जसअनुसार गत साउनमा रेमिट्यान्स २३, भदौमा ८ र असोजमा १२.६ प्रतिशत बढेको थियो ।

रोजगारीका लागि बिदेसिएका नेपालीले गत कात्तिकसम्म ३ खर्ब ३७ अर्ब ७२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स पठाएका छन् । गत आर्थिक वर्षको चार महिनामा रेमिट्यान्स २.८ प्रतिशत घटेर ३ खर्ब ३ अर्ब रुपैयाँ मुलुक भित्रिएको थियो । सो अवधिमा अमेरिकी डलरमा रेमिट्यान्स ६.४ प्रतिशत बढेर २ अर्ब ८५ करोड पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष यस्तो आप्रवाह १.९ प्रतिशत घटेको थियो ।

गत साउनमा ९३ अर्ब, भदौमा ७३ अर्ब, असोजमा ९३ अर्ब र कात्तिकमा ७८.९ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स नेपाल भित्रिएको थियो । साउनको तुलनामा भदौमा रेमिट्यान्स केही घटे पनि असोजमा बढेको छ । यसले पनि रेमिट्यान्समा कोभिड–१९ को असर नपरेको पुष्टि हुन्छ ।

नेपालमा लकडाउन सुरु भएको महिना (गत चैतमा) ३४ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स आयो । यसलाई कोभिड–१९ को असरसँग जोडेर हेरियो । किनकि गत फागुनमा करिब ७९ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स आएको थियो । तर त्यसपछिका महिनामा रेमिट्यान्स बढ्न थाल्यो । जसअनुसार वैशाखमा ५३ अर्ब, जेठमा ९४ अर्ब र असारमा १ खर्ब १ अर्ब रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रियो ।

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here